Hitkafe.Com

Facebook Hakkında Herşey

Bugünlerde herkeste çılgınca bir Facebook’çuluk başladı. Facebook yüzünden, evde çocuklardan bilgisayarda bize sıra gelmez olunca bizde de merak uyandı. Araştırmacı kimliğimizle işin içine girip bu Facebook nedir ne değildir inceleyelim istedik. Araştırmada kullandığımız çoğu kaynağı (%90) oturup üşenmeden İngilizceden çevirdik. Facebook Türkçe desteğine sahip olmadığından olsa gerek pek Türkçe döküman yok.. Bu arada Facebook’a üye olup bir de grup kurduk (bknz Moodle Türkiye).

Bilerek kullanıldığında oldukça yararlı olmasına rağmen gençler üzerinde oldukça zararlı tesirler bırakabilecek, bağımlılık yaparak, en azından günün çoğunu yararsız yere harcatacak bir şey olan Facebook’u tanıtan araştırma yazısını faydalı bulacağınızı umarız …

Facebook Doğuşu
Facebook, Harvard Üniversitesi öğrencisi Mark Zuckerberg tarafından 4 Şubat 2004 tarihinde kurulan ve şu an itibariyle 13 milyon kayıtlı üyesi bulunan internetin en büyük sosyal ağlardan biri.

Facebook, bir sosyal paylaşım ağı tipinde internet uygulamasıdır. Facebook, insanların arkadaşlarıyla iletişim kurması ve bilgi paylaşılması amacıyla kullanılmaktadır. Facebook, 4 Şubat 2004 yılında Mark Zuckerberg tarafından kuruldu. Mark Zuckerberg, 2006 yılında Harvard 2006 sınıfında daha önce de Ardsley Lisesindeydi. Facebook kurulduğunda üyelik Harvard öğrencileriyle sınırılıydı. Daha sonra öncelikle Boston bölgesindeki okullara (Boston Koleji, Boston Üniversitesi, Harvard, Northeastern Üniversitesi, Tufts Üniversitesi), Rochester, Stanford, NYU, Northwestern, ve iki ay sonra da Ivy League okullarına açıldı. Ertesi yıl pekçok üniversite bireysel olarak katıldı. Sonunda sonunda .edu, .ac, .uk gibi eğitim kuruluşları uzantılarına sahip email adreslerine açıldı. Ağlar ya da gruplar (network), geniş firmalar ve liselere de açıldı. 11 Eylül 2006′dan bu yana bütün uzantılara sahip email adresine açıldı. Kullanıcılar istediği tipte gruba katılabilir. Bunlar, lise, çalışma yerleri tipleri ve coğrafi ya da bölgesel bazda olabilir.

Temmuz 2007′de, Facebook sitesi yüksek okul odaklı siteler arasında 34 milyon aktif üyeyle en yaygın ve geniş kullanıcıya sahip ağ ünvanını aldı. Eylül 2006′dan Eylül 2007′ye en çok ziyaret edilen siteler arasında yerini 60. sıradan 7. sıraya yükseltti. Amerika’da fotoğraf ve resimler açısından bir numaralı siteydi. Bu sayıyla Flickr’dan daha fazla fotoğrafa sahipti. Facebook altında günde 8.5 milyon fotoğraf yüklenmektedir.

Facebook ismi, Amerika’da üniversitelerde yaygın olan öğretim üyesi, öğrencilerin isimlerinin birbirlerini tanımak için bir arada tutulduğu kağıt fotoğraf albümü (paper facebook) uygulamasından almıştır.

Facebook İşlemleri (Facebook Operations)
Site, kullanıcılar için ücretsizdir. Gelirlerini banner ve sponsor linklerden gelen reklamlar oluşturmaktadır. Nisan 2006 itibariyle reklam gelirlerinin haftalık tutarının 1.5 milyon dolar olduğu söylenmektedir. Kullanıcılar, öncelikle fotoğraflarının, kişisel meraklarının yer aldığı bir profil oluştururlar. Özel ve herkese açık mesajlarını paylaşarak değişik arkadaş gruplarına katılabilirler. Profil verilerinin görüntülenmesi aynı grup veya onaylanmış arkadaşlarla sınırlıdır. TechCrucbh’a göre desteklenen ve grubu olan okuların öğrencilerinin %85′i bu ağlar içinde yer almaktadırlar. Kullanıcıların %60′ı günlük olarak çevrimiçi olmaktadırlar. %85′i en az haftada bir %95′i ise en az ayda bir çevrimiçi (login) olmaktadırlar. Facebook yetkilisi Chris Hughes’e göre insanlar ortalama gününün 19 dakikasını Facebook’ta geçirmekteler. Bir araştırmaya göre, Facebook üniversite öğrencileri arasında en popüler şeyler arasında ipod olayından sonra ikinci sırada yer almaktadır.
Facebook Kuruluşu, Gelişimi ve Yayılması

Facebook kurulduğunda adı ‘The Facebook’tu. Mark Zuckerberg, 2004 yılında Harvard’a katılırken kurduğunda kendisini Andrew McCollum ve Eduardo Saverin destekledi. Bir ay sonra, Harvard’taki nüfusun yarısı Facebook’a kaydoldu. Bu arada, Zuckerberg’e Dustin Moskovitz ve Chris Hughes katılarak sitenin yaygınlaştırılmasına katkı sağladılar. Böylece Facebook, MIT, Boston Üniversitesi, Boston Yüksekokuluna yayıldı. Bu yayılma Nisan 2004′te devam etti. ertesi ay, Zuckerberg, McCollum ve Moskovitz Palo Alto’ya (California) taşınarak, Adam D’Angelo ve Sean Parker yardımıyla Facebook’un geliştirilmesine devam ettiler. Eylül’de Divya Narendra, Cameron Winklevoss ve Tyler Winklevoss, diğer bir sosyal paylaşım ağı olan ConnectU sahipleri Facebook’a karşı dava açtılar. Bu davada, ConnectU sahipleri, Zuckerberg’in kendileri için geliştirdiği kaynak kodunu Facebook’ta kullandığını iddia etmektedirler. Bu arada Facebook, Paypal ortağı Peter Thiel’dan 500,000 dolar yardım aldı. Aralık itibariyle Facebook kullanıcı sayısı bir milyonu aşmıştı.

2005 Yılında Facebook
Mayıs 2005′te, Facebook, Accel Partners ile sermayesini 12.7 milyon dolara yükseltti. 23 Ağustos 2005′te Facebook, facebook.com alan ismini Aboutface firmasından 200,000 dolar karşılığında satın aldı. Daha önce thefacebook.com olan alan adı facebook.com oldu. Bu arada kullanıcı sayısında muazzam artışlar oldu. Bu arada profil sayfaları daha kullanıcı dostu oldu. O ay, McCollum tekrar Harvard’a geri döndü. Daha önce olduğu gibi, Hughes Cambridge Üniversitesine devam etti. Devam ederken firmanın yetkili sekreteri olarak kaldı. 2 Eylül 2005′te Zuckerberg, Facebook’un lise eklentisinin çalışmalarını başlattı.

Ekim itibariyle, Facebook’un genişlemesi artık küçük üniversitelere inmişti. Amerika, Kanada, İngiltere (UK) tüm Instituto Tecnologico y de Estudios Superiores de Monterrey (ITESM) system Meksika), Puerto Rico tüm üniversite, Virgin Islands Üniversitesi gibi üniversitelere yayıldı. 11 Aralık 2005′te, Avustralya Üniversiteleri, Yeni Zelanda (New Zealand) üniversiteleri ağa katıldı. Böylece Facebook’taki üniversite ve yüksekokul sayısı 2,000′i aştu. Lise sayısı 25,000 olup Amerika, Kanada, Maksika, İngiltere, Avustralya, Yeni Zelanda ve İrlanda’ya yayıldı.

2006 Yılında Facebook
27 Şubat 2006′da, Facebook, kullanıcıların genel isteği üzerine üniversite öğrencilerinin lise öğrencilerini arkadaşlar olarak eklemesine müsaade etmeye başladı. Bir ay sonra28 Mart 2006 tarihinde Businessweek, sitenin genel kabul potansiyeline eriştiğini raporladı. Facebook, 750 milyon dolarlık resmi bir teklifi redetti. İstenen fiyatın 2 milyar dolar olduğu söylentisi yayıldı. Nisanda, Peter Thiel, Greylock Partners, ve Meritech Capital Partners sitede 25 milyon dolarlık ilave yatırıma gitti. Mayısta, Facebook ağı Hindistan’a ulaştı. Hindistan’da Hint Teknoloji Enstitüsü ve Hint Yönetim Enstitüsü (Indian Institutes of Technology (IITs) ve Indian Institutes of Management (IIMs)) Facebook ağına katıldı. Ertesi ay Facebook, Quizsender.com’un Facebook görünüşünü (Facebook arayüzü) kopyaladığını iddia ederek Quizsender.com’a karşı 100,000 dolarlık dava açtı. 25 Haziran’da, ek gelirler getirecek yeni hizmetler Facebook sitesinde devreye sokuldu. Facebook ve iTunes birlikte bir promosyon kampanyası düzenledi. Bu kampanyaya göre Apple öğrencileri değişik müzik kategorilerinde 25 bedava şarkıyı 30 Eylül tarihine kadar indirebileceklerdi. Kampanyanın amacı öğrencileri güz döneminden önce Facebook hizmetleri konusunda ilgilendirmek ve bilgilendirmekti. Ağustos’un yarısında Facebook, Almanya’daki üniversiteleri, İsrail’deki liseleri (Haifa, Jerusalem, ve Qiryat Gat) ağına kattı. Aynı ayın 22’sinde Facebook, Facebook notları (Facebook notes) başlattı. Facebook notları, etiketleme (tagging), yerleşik resim (embedded images) ve başka özellikleri içeren bir blog uygulamasıdır. Bu sayede, Xanga, LiveJournal, Blogger (blogspot) ve diğer blog servislerinden blogların, Facebook’a aktarılmasına (import edilmesine) olanak sağlandı. Bu eklenen yeni özellik sayesinde, okuyucuların diğer blog sistemlerinde olduğu gibi bloglar üzerinde yorumlar yapmasına imkan vermektedir.

11 Eylül 2006′da Facebook, internetteki tüm kullanıcılara açıldı. Ardından mevcut kullanıcı tabanının protestoları yükseldi. 2 hafta sonra Facebook, geçerli e-mail adresi olan herkese kayıt olabilme hakkı tanıdı.

2007 Yılında Facebook

10 Mayıs 2007′de Facebook, kullanıcıların çeşitli reklamlarını Facebook sitesi üzerinde ücretsiz olarak yayımlayabileceğinin planlandığını duyurdu. Bu şekilde Facebook, Craigslist gibi diğer reklam firmalarına rakip oldu. Bu özellik Facebook altında Facebook Pazarı (Facebook Marketplace) olarak bilinmektedir. Facebook Pazarı (Facebook marketplace), 14 Mayıs 2007′de uygulamaya geçti. 24 Mayıs 2007′de Facebook, yazılım geliştiricilerinin de çeşitli uygulamalar geliştirebileceği bir API (Application Programmers’ Interface) devreye soktu. Bu API, Facebook Platformu (Facebook Platform) olarak bilinmektedir. Haziran’da, daha önceki yıli iTunes ile Facebook arasındaki ortaklık devam etti. Apple öğrencileri grubu (Apple Students Group) aracılığyla, bedava müzik indirme (music download) servisi, Facebook ve iTunes birlikteliğini sağladı. Haziran’da Facebook, Parakey firmasını Blake Ross ve Joe Hewitt’dan satın alarak ilk defa firma satın almış oldu. Ağustos’ta firma Newsweek dergisinin kapağında Steven Levy’nin hikayeleştirmesiyle daha da ünlendi. Daha sonra Facebook, 24 Haziran 2007′de YouTube firmasının önceki CFO’su Gideon YU’yu işe aldı. Gideon Yu, Michael Sheridan’ın yerine işe başladı. 25 Eylül 2007′de Microsoft’un Facebook’ta hisse almak istediği söylentisi yayıldı. Facebook firmasının tümüyle satılmasının, kurucu Mark Zuckerberg’in Facebook’u bağımsız tutmak istemesi nedeniyle zor olduğu söylenmekte.

Facebook Site Özellikleri

 

Facebook, genel olarak bir sosyal paylaşım ağında temel olarak bulunması gereken özelliklere sahiptir. Aşağıda Facebook içinde bu özellikler ayrı ayrı incelenmektedir.

• Facebook Duvar (Facebook Wall)
• Facebook Hediyeleri (Facebook Gifts)
• Facebook Pazarı (Facebook Marketplace)
• Facebook Dürtmeleri (Facebook Pokes)
• Facebook Durum (Facebook Status)
• Facebook Olayları (Facebook Events)

 

Facebook Duvar (Facebook Wall)

Duvar, herbir kullanıcının profil sayfasındaki bir boşluk olup arkadaşların mesaj göndermesi için kullanılmaktadır. Bu sayede isteyen Facebook kullanıcıları kendi ağ grubundaki arkadaşlarıyla iletişim kurabilirler. Bir

kullanıcının duvarı, eğer profilinde izin verdiyse izin verdiği diğer kullanıcılar tarafından da görülebilir. Farklı kullanıcıların duvar postaları bir kullanıcının Haber beslemesi (News feed) aracılığıyla görülebilir. Pekçok kullanıcı

arkadaşlarının duvarlarına kısa, geçici notlar bırakabiliriler. Daha mahrem veya özel mesajlar kaydedilir ve kişinin Gelen kutusuna (inbox) gönderilir. Bu tür notlar sadece gönderici ve gönderildiği kişi tarafından görülebilir.

Bu durumda email gibi değerlendirilebilir.

Haziran 2007′de Facebook, kullanıcıların duvara dosyaları da (attachments) eklemesine izin vermeye başladı. Daha önce duvar sadece metin içerikleri kabul ederken artık dosyalar da gönderilebilmekte.

Facebook Hediyeleri (Facebook Gifts)

 

Resimde bazı Facebook armağanları ya da Facebook hediyeleri görülmektedir. Şubat 2007′de Facebook, siteye yeni bir özellik ekledi. Bunun adı gift yani hediyedir. Arkadaşlar birbirine bu hediyeleri gönderebilirler.

Hediyeler aslında msn’de alışık olduğunuz küçük simgelerden (small icon) başka birşey değiller. Bu küçük ikonlar Apple tasarımcısı Susan Kare tarafından tasarlanan küçük özgün tasarımlar. Bu sanal hediyeler

Facebook’un sanal hediye dükkanından seçilerek istenen arkadaşlara mesajlara ilave edilmek suretiyle gönderilebilir.

Bir kullanıcıya verilen hediyeler, alıcının duvarında gönderenin mesajıyla beraber görünür. Eğer kullanıcı hediyeyi özel olarak belirlerse sadece alıcı görebilir. Bu durumda gönderenin ismi ve iletisi diğer kullanıcılar tarafından görülemez. Ayrıca tüm hediyeler (özel hediyeler de dahil olmak üzere) alıcının hediye kutusunda (profilde yer alan duvarın sağ üst tarafında) gösterilir. Hediyenin yanında ya gönderen kullanıcının ismi (public gifts) veya özel kelimesiyle (Private) ifade edilir. Ayrıca anonim (anaonymous) seçeneği de mevcuttur. Bu durumda profil erişimine sahip herkes hediyeyi görebilir. Fakat yalnız alıcı mesajı görebilir. Gönderenin adını kimse göremez. Hediye, alıcının hediye kutusuna gider fakat kullanıcı duvarında yer almaz.

Facebook kullanıcılarına kayıt olduklarında bir bedava hediye (free gift) verilir. Kullanıcı tarafından verilen her ilave hediyenin maliyeti 1 ABD dolarıdır. İlk seçilen hediyelerin başında Sevgililer Günü temalı (Valentine’s Day) idi. Şubat 2007′de gönderilen hediyelerin %50’si Susan G. Komen’in tedavisinde kullanılmak üzere bağışlandı. Şubattan sonra, artık bağış olmadı (daha önceki muhtemelen kullanıcıları hediye göndermeye alıştırmak içindi). Daha sonra Facebook, hergün için yeni bir hediye üretmeye başladı. Çoğu hediyeler kısıtlı miktarda ve belli zamanda kullanılmaya has olarak üretildi. O günkü hediyeleri, kullanıcılar siteye girdiklerinde görmektedirler.

Uygulamaların ilerlemesiyle bu 1 dolarlık miktarlar için yeni yollar bulundu. Artık Facebook üzerinde çeşitli uygulamalarla ücretsiz hediyeler de mümkündür.

Facebook Pazarı (Facebook Marketplace)

Mayıs 2007′de Facebook, yeni bir özellik olan Facebook Pazarını (Facebook Marketplace) başlattı. Bu özellik sayesinde kullanıcılar aşağıdaki kategorilerde ücretsiz reklam yayımlayabilmektedir.

Satılık İlanı, Ev İlanı, İş İlanları, Kiralık ve Satılık İlanları vs. Reklamlar istenilen formatta ya da Facebook’un önceden belirlediği biçimde olabilir. Facebook Marketplace şu anda tüm Facebook kullanıcılarına açık olup şimdilik ücretsizdir. Tabii şimdilik..

Facebook Dürtmeleri (Facebook Pokes)

Facebook, poke özelliğiyle bir kullanıcının diğer kullanıcının dikkatini çekmesini sağlar. Facebook’un Sıkça Sorulan Sorular kısmında dürtme şöyle açıklanmakta.

“Poke, arkadaşlarınızla bir şekilde etkileşime geçmenizi sağlayan bir özelliktir. Poke özelliğini oluştruduğumuzda, bunun herhangi bir amaca yönelik olmadan yararlı olacağını düşündük. İnsanlar bu özelliği çok farklı algılamakta, biz de bu konuda teşvikçi olmaktayız. Prensip olarak dediğimiz gibi, bir kullanıcının diğerinin dikkatini çekmekten ibaretti. Fakat pekçok Facebook kullanıcısı bunu dikkat çekmek veya merhaba demek için kulanıyor. Bazı kullanıcılar ise bunu karşıt cinse mesaj amacıyla kullanmaya başladı. Bu nedenle Facebook altında Eylül 2007 itibariyle 250,000 üyeyi geçen “Enough with the Poking, Lets Just Have Sex,” denilen bir ağ grubu oluşmuştur. Çeşitli ağ arkadaşları sık sık poke war denilen dürtme savaşları yapmaktalar. Poke savaşında iki kullanıcı karşılıklı olarak poke back özelliğiyle birbirini dürtmektedir (poke etmektedir).

X Me ve SuperPoke gibi yeni bazı uygulamalar kullanıcının poke yerine başka kelimeler kullanmasına izin vermektedir.”

Facebook Durum (Facebook Status)

Facebook “status” özelliği kullanıcıların arkadaşlarını ve Facebook gruplarını mevcut durumları ve eylemleri hakkında bilgilendirmek için kullanılır. Facebook, kullanıcının durumu hakkında “(User name) is…” yazar ve kullanıcının bunu doldurmasını ister. Örneği ‘User is Tatilde’ gibi.. Durum güncellemeleri, kullanıcıların arkadaş listesindeki “Recently updated” bölümünde gösterilir.

Facebook Olayları (Facebook Events)

 

Facebook Olayları, üyelerin arkadaşlarına duyurmak istedikleri olaylar, düzenlemek istedikleri toplantılar olduğunda kullanabildikleri bir özeleliktir.

 

Facebook Markup Language

Facebook Markup Language (Facebook Markup Dili)
Facebook Markup Language bir çeşit HTML dilidir. Facebook uygulama geliştiricilerinin uygulamalarının bir şekilde kendi isteklerine göre özelleşitirilmesi ve görüntülenmesine sağlayabilmek için kullanılabilecek bir dildir. Facebook, yazılım geliştiricilerin kısıtlı da olsa bazı uygulamalar geliştirilmesine olanak tanımaktadır.

Facebook Veri Modeli

 

Aşağıda Facebook’un UML görsel dilinde çizilmiş veri modeli yer almaktadır. Veri modeli Facebook’un sınırlı bir modelidir. Facebook uygulamasındaki varlıkları, ilişkileri ve nitelikleri gösteren bu veri modeline ait veritabanı sunucusu MySQL veritabanı yönetim sistemiyle yönetilmektedir.

Facebook Altyapısı LAMP

Facebook altyapısı LAMP açık kaynak kodlu yazılım sistemi üzerine bina edilmiştir. Facebook yazılım mimari mühendisi Steven Grimm blogunda şunları yazıyor.
‘Hemen hemen tüm sunucularımız açık kaynak kod yazılımla çalışıyor. Web sunucuları, Linux, Apache ve PHP kullanmaktadır. Veritabanı sunucuları ise MySQL kullanmaktadır. Arka planda bazı yazılımlar Python, Perl ve Java kullanmaktadır. gcc ve Boost ise bazı kısımlarda kullanılmakta.’

Facebook Programlama Dilleri

 

Facebook, yazılım geliştirmede birden fazla dil kullanılmaktadır. Facebook’ta kullanılan bu diller şunlardır:

• PHP (Açık kaynak kodçu yazılımcıların vazgeçilmez dili)
• Pyhton (Google’da da kullanılan açık kaynak kodlu dil)
  
• Perl (Açı kaynak kodlu dil)
  
• gcc (gnu C derleyici)

Facebook Uygulamaları

Facebook Videolarını Paylaşma

 

Facebook Videolarını Paylaşma
Facebook, platformunu açtığında kendi videolarını Facebook üzerinde paylaşmak üzere bir uygulama geliştirdi. Kullanıcılar bu hizmeti kullanarak Facebook üzerinde videolarını paylaşabilirler. Kullanıcılar önce videolarını yüklerler (upload ederler). Facebook Mobile ve webcam kayıt (webcam recording) özelliği ile de videolarını ekleyebilirler. İlave olarak kullanıcılar, videolarında arkadaşlarını etiketleyip (tagging), resimlerle veya fotoğraflarla yaptıklarını da gerçekleştirebilirler. Bu özellik Facebook ile Myspace arasında rekabeti kızıştırmaktadır.

Fakat Facebook, videoların dışarıyla paylaşılmasına izin vermemektedir. Facebook kullanıcıları, Facebook’tan videoları indirme veya dışarıya alma (download ve export) işlemi yapamazlar.

Buna rağmen userscripts.org adresinde verilen Greasemonkey Userscript uygulamasını kullanarak Facebook videolarını indirebilir veya Facebook dışında paylaşabilirsiniz.

Facebook Konusunda Çeşitli Haberler

Microsoft’un gözü Facebook’ta

Wall Street Journal gazetesi, bilgisayar devi Microsoft şirketinin, siteye yatırım yapmayı planladığını duyurdu. Gazete şirketin, Facebook’un yüzde 5 hissesi karşılığı 300 ila 500 milyon dolar arasında bir meblağ ödemeye hazır olduğunu yazdı.

Haberin Devamı: Microsoft’un gözü Facebook’ta

Facebook iphone İşbirliği
Facebook iphone İşbirliğiyle İlgili Haber aşağıdadır.

Facebook şimdi de iphone’da. uzun zamandır pek çok yerde görmeye başladığımız facebook, sıranın mobil versiyonlarını geliştirmeye geldiğini düşünmüş ve iphone ile anlaşmış.

Haberin Devamı: Facebook iphone İşbirliği

Facebook İngiltere’yi Sarsıyor
Bu zamana kadar hep mali değeri konuşulan facebook üzerine bu sefer de tam zıttı denebilecek bir araştırma yapılmış… Peninsula şirketinin yaptığı genel araştırmada Ingiltereli çalışanlar facebookta geçirdikleri zaman dolayısıyla £130m (yaklaşık $260M USD) zarara yol açıyorlarmış… Bu rakamın manevi, yani saat cinsinden değeri ise hey ay 233 milyon saatlik bir iş gücü kaybı anlamına geliyormuş..

Haberin Devamı: Facebook İngiltere’yi Sarsıyor

Facebook İlleti

Ağustos 2007 itibariyle Facebook hastalığının yayılması..

Kuzey Amerika’nin yonja’si seklinde ortaya cikip sonra isi cigrindan cikarmis bir websitesi var . Buna yaklasik 7 aydir ben de uyeyim . Facebook kendini sadece universiteliler, lise ogrencileri ve arkadas arayanlarla sinirlamayip yasayan herkesi kendine uye yapma amaci guttugunden gunde 150 bin kusur uye aliyor. Amerika’daki ve Kanada’daki kolej ogrencilerinin %85′inin facebook hesabi varmis . Toronto’da 650 bin kisi facebook’a kayitli.(Toronto’da toplam 3 bucuk milyon insan var zaten )

Haberin Devamı:Facebook Illeti

Facebook’taki ünlüler Aşağıda Facebook’taki ünlülerle ilgili bir yazı özeti var. Siz siz olun ünlülerin hiçbirinin gerçekte var olduğuna inanmayın. Bugün kızımın bir ifadesi: Tayyip Erdoğan’ın da Facebook’ta grubu varmış. Şimdi siz inanır mısınız buna?Neyse Yazı Şu: Son günlerin fenomen internet sitesi facebook’a Türk ünlülerin de ilgisi hayli fazla! Sitede Kenan Doğulu, Burak Kut, Tarkan Tevetoğlu, Beyazıt Öztürk gibi isimler bile varDeğeri 10 milyar doları bulan yeni internet arkadaşlık sitesi facebook’a birçok ünlü ismin de üye olduğu ortaya çıktı. Sitede arkadaş listesi en kabarık olan isim ise Helin Avşar. Küçük Avşar’ın arkadaş listesinde tam 412 kişi var. Ona en çok yakın olan isim ise Hülya Koçyiğit’in torunu Neslişah Alkoçlar! Neslişah 268 arkadaşıyla Helin’e yaklaşamıyor bile…

Haberin Devamı:

Facebook’taki ünlüler

Facebook Zararları: Facebook Bağımlılık Yapıyor
İnterneti bilinçsiz kullanan kişilerin saatlerce bilgisayar başında kaldıklarını biliyoruz. Bu artık tıpta bile yer yerini aldı (bknz internet bağımlılığı). Çocuklardan biliyorum: hergün saatlerce Facebook başından kalkmadan kullanabiliyorlar.

Aslında Facebook’un kullanım amacı belli:
Facebook sitesindeki tarife göre Facebook; insanları arkadaşlarına, çalışan, eğitim gören ve yaşadıkları ortamda yer alan diğerlerine bağlayan sosyal bir araçtır. İnsanlar, Facebook’u kullanarak arkadaşlarına iletişim sağlayabilir, sınırsız miktarda fotoğraf yükleyebilir, link ve videoları paylaşabilir ve tanıştıkları insanlar hakkında daha fazla bilgi alabilirler. (Kaynak: Facebook Türkçe Tanıtımı)
Facebook ile yapılabilenlerin hemen hepsini açtığınız ücretsiz bir blog, msn veya benzeri uygulamaları kullanarak gerçekleştirebiliyorsunuz. Facebook uygulaması sizi her bakımdan kendine bağlıyor. Örneğin, size birisi mesaj gönderse email hesabınıza Facebook’ta mesajınız var diyor. Size mesajın kopyasını vermiyor. Birisi sizi grubuna davet etse Facebook’tan falanca sizi grubuna davet etti diyor. Sizin ve çevre grupların birisi geğirse size Facebook’tan davet geliyor. Her durumda Facebook’a gidip ne olduğunu ancak orada görebiliyorsunuz Eğer çok kullanıcılı gruplara üyeyseniz kartopu misali artık iş dayanılmaz hal alıyor. İş amacından sapıyor bir başka internet bağımlılığı halini alıyor.

Reklamcılıkta Google ve Facebook Karşılaştırması

Reklamcılıkta Google ve Facebook Karşılaştırması

Cuddly girişimcisi Jason Calacinis’in Facebook uygulama geliştiricilerine verdiği konferansta söylediklerine göre Facebook, reklamcılıkta asla Google’a erişemez. Facebook Uygulamalarının paraya dönüştürülmesiyle ilgili bir Facebook uygulama geliştiricinin sorusu üzerine, Calacinis şu ifadeyi kullanmış: ‘Facebook ain’t never gonna be Google, paisano’. Yani, Facebook asla Google paisano olmayacak. Calacinis’e göre reklamcılıkta en berbat yer Chat uygulamaları (Msn chat içindeki reklamlara kaç kişi tıklıyor dersiniz?) ikincisi ise Facebook.

Facebook uygulama geliştiricilerine duyurulur.

Bu cevabıyla video blogcusu Robert Scoble’u alt eden Calacanis’le ilgili haber için buraya bakabilirsiniz.

Not: Paisano taşralı yani sıradan insan anlamına geliyor. Google’ı kullanan sıradan insanlar kasdediliyor.

Facebook İçinde AdSense Reklamları

Facebook İçinde AdSense Reklamları
Değişik yerlerde, forum ve bloglarda Facebook içine AdSense reklamı koyabilir miyim diye soruluyor. Sanırım koyabilirsiniz. Fakat Facebook içinde AdSense gelirleri konusunda Reklamcılıkta Google ve Facebook Karşılaştırması yazısına bakarsanız zamanınızı harcamaya pek değmez sanırız. Facebook içinde bazı İngilizce uygulamalarda bunu görmekteyiz. Ama gelirlerinin fazla olmadığını sanıyoruz. Alternatif olarak Facebook rss kullanımı (Facebook Rss import) özelliği ile blog yazılarınızı Facebook içine sürekli dahil edebilirsiniz. Blogunuzda yeni yazı yazdığınızda blog yazınız otomatik olarak Facebook’ta notlarınıza aktarılır (bknz. Bloglarınız Facebook’ta)

Bloglarınız Facebook’ta

Bloglarınız Facebook’ta

Blog yazılarımı nasıl Facebook‘a aktarırım diye mi düşünüyorsunuz? Bu yazı sizin için…

Blog salgınından sonra sıra Facebook‘ta. Facebook Türkiye’de artık eksponensiyel büyüyor. Facebook istatistiklerine bakıldığında birkaç gün önce Türkiye ağında 300,000 olan Facebook‘çu sayısı bugün itibariyle 500,000′e yaklaşmış durumda. Şimdi sıkı durun Türkiye’de yepyeni bir hizmet. Diyelim ki pekçok blogunuz var. Bu bloglarınızda mutlaka çok değerli bilgileriniz var ve bu blog bilgilerinizi Facebook‘a aktarmak istiyorsunuz. Sorun değil: Bloglarınızdaki tüm yazılarınızı Facebook‘a atmak çok kolay.

Aşağıda adım adım bloglardaki yazılarınızı nasıl Facebook‘a atacağınız anlatılmaktadır.

Bloglarınızı adım adım Facebook‘a aktarma
Adımlar
1 Adım Bir:
Facebook‘a giriş yaptıktan sonra “My Notes” kısmına gidiniz. More kısmından notes kısmına tıklayınız. Daha sonra my notes seçeneğine gidiniz.
2 Adım İki: Notes Setting kutusunda “Import a Blog” seçeneğini işaretleyiniz
3 Adım Üç: Blogunuzun URL adresini ya da RSS feed kısmını ilgili yerde giriniz. ‘ownership rights’ kutusunu seçtiğinizden emin olduktan sonra “Start Importing” linkine tıklayınız
4 Adım Dört: Facebook‘un doğru blog girişlerini bulduğundan emin olunuz. Daha Sonra sonuçlara göre “Continue” veya “Cancel” düğmesine basınız. Bu harici blog yazılarını Facebook içinden edit edemezsiniz.
5 Adım Beş: Blog yazılarınıza devam edin. Facebook otomatik olarak bloglarınızdaki yeni girişleri alacak ve profilinizde yeni notlar olarak ekleyecektir.

Facebook’ta Güvenlik Açıkları

Facebook’ta Güvenlik Açıkları

Facebook’ta her önünüze gelen Facebook uygulamasını yüklemeyin. Facebook altında parolalarınız aynen MSN şifrelerinin akıbetine uğrayabilir. Facebook uygulamaları o kadar da güvenli olmayabilir.. Yani Facebook parolalarını ‘hack’layanlar mevcut. Facebook’ta genelde gerçek bilgiler verildiğinden durumun önemi daha da açık. Bizden söylemesi. Aşağıdaki bağlantıda Facebook hackerlarının bu işi nasıl yaptığına dair videolar var. Videolar İngilizce maalesef.. Videoları İzlemek İçin: Facebook’ta Güvenlik Videoları

Diğer Tavsiye Yazısı: Facebook Rehberi

Facebook Rehberi

Facebook‘ta bazı noktalara dikkat edilmezse Facebook ileride canınızı sıkabilir. Facebook Rehberi yazısında aşağıdaki önemli noktalar ele alınmış.

• Facebook’ta İlişki düzeyinizi iyi belirleyin
• Gizlilik ayarlarını değiştirin
• Facebook”da geçirdiğiniz zamanı kimse bilmesin
• Arkadaşlarınız için gizlilik
• Bir profesyonel, bir de kişisel profiliniz olsun
• Herkesle arkadaş olmayın
• Facebook’ta Kimlik hırsızlığı
• Facebook gizlilik politikası

Facebook Kullanıcılarının Dikkatine

Facebook Kullanıcılarının veya Kullanmak İsteyenlerin Dikkatine:

Facebook canınızı fena yakabilir…

Dünyanın en zengin insanı ve Microsoft’un sahibi Bill Gates 2006 yılı Ocak ayında Türkiye’ye geldiğinde bir gazeteci kendisine, “Siz Microsoft olarak CIA’ye bilgi veriyor musunuz?” diye sormuştu. Bu şok soru üzerine salonda kısa bir sessizlik oldu ve herkes verilecek cevaba odaklandı. Bill Gates’in cevabı ise sadece gülmek oldu. Herkes bu tebessümle cevabını almıştı.

 

Kısacası 10 bilgisayarın 8’inde Windows var. CIA bu yolla dünyadaki bilgisayarların büyük bölümünün içindeki bilgileri tarayabiliyor. Kaldı ki yapmaları değil, yapmamaları anormal olurdu. Bilgiyi kontrol eden, dünyayı kontrol eder. Durum bu kadar net…

 

Facebook’la ilgili 3 aydır bir yazı kaleme almak istiyordum. Fakat ülke gündemindeki hızlı dalgalanmalar sürekli ertelememe neden oldu. Baktım ki gündem yoğunluğu sürekli ertelettiriyor, bir önceki yazımın sonunda kendimi bir bakıma bağlamak için bugün bu konuya temas edeceğimi yazmıştım. Önce Facebook hakkında malumatı olmayanlar için kısa bir bilgi verelim, ardından uyarımızı yapalım.

Yazının Devamı: Facebook Kullanıcılarının Dikkatine

Facebook ve Temiz İnternet Kampanyası

Facebook ve Temiz İnternet Kampanyası

Facebook’tan Çocuklarınızı Temiz İnternet Kampanyasıyla Koruyun. TTnet’in Aile Koruma Şifresi ve Temiz İnternet Kampanyası ile Facebook’ta kendini kaybeden çocuklarınızı koruyabilirsiniz. Kendi çocuklarımdan biliyorum. Facebook’un çocuklar üzerinde gerçekten çok fazla olumsuz tesirleri mevcut.

İnternette bazı sitelerin sansürlenmesi fikrine bir eğitimci olarak tamamen karşıyım. Fakat bu filtreleme işleminin belli şekillerde ailelerce yapılması fikri kanımca olumludur. Çocukları Facebook ile çok fazla vakit kaybeden, yavruları Facebook‘u ya da bazı uygunsuz siteleri bilinçsizce kullanan ailelere TTnet’in temiz internet kampanyasını öneririz. TTnet’in İçerik filtreleme kampanyasıyla bilinçsizce kullanan çocuklarınızın Facebook erişimini engelleyebilirsiniz. Ayrıca sakıncalı diğer sitelere ulaşmasını ve sakıncalı kişilerle iletişime geçme olasılığını engelleyebilirsiniz.

Yine TTNet’in Kişiye özel şifreleme sistemi sayesinde Zaman kontrolü ve içerik filtreleme işlemlerini, evde yaşayan her yaş grubuna hatta her çocuğa özel yapabilir, dilediğiniz zaman kendiniz için bu şifreleri kaldırabilirsiniz. Yani bilinçli kullananla kullanmayanı ayırt edebilirsiniz.

Ayrıntılı bilgi için bakınız Aile Koruma Şifresi / Temiz İnternet Kampanyası

Kampanyaya buradan hemen başvurabilirsiniz.

Facebook Türkçe Olsun Diyorsanız …

Facebook Türkçe Olsun Diyorsanız …
Facebook altında Facebook Türkçe (Facebook Turkish) isimli yeni bir grup açılmıştır. Grubun düzenlediği bu ilk kampanyada Facebook’un Türkçe dil desteği sunması için Facebook yetkililerine başvuruda bulunulacaktır.
Yazının devamı (Facebook Türkçe Olsun Diyorsanız)

Facebook Anketleri

Facebook Anketleri
Facebook Türkçe’de Facebook konusunda Türkiye’nin en geniş ve güvenilir anketleri yayımlanmaktadır. Şimdiye kadar yayımlanan anketlere 100,000′e yakın kişi katılmıştır.

Şimdiye kadar gerçekleştirilen bu anketler ve anketlerin sonuçları için bakınız: Facebook Anketleri

Facebook Hesabı Silme

Facebook Hesabı Silme

Facebook hesabı alıp sonra türlü nedenlerden dolayı pişman olduysanız Facebook hesabınızı silebilirsiniz. Facebook hesabı nasıl silinir sorusuna cevap almak için Facebook Hesabı Silme yazısına bakınız.

Facebook, 14 milyar dolarlık dev bir sektör olduğundan her dev sektörde olduğu gibi alt sektörler oluşmaktadır.

Bunlardan bir tanesi de Facebook’te profili olan Türk Güzellerinin site aracılığı ile sergilenmesidir. Bu tipte iki tane site var. Facebook’ta Türk bayanların resmini koyarak profiline link vermişler. İsim teşhir etmemesi güzel; ama her bikinili bayanı güzel sanmaları kötü yanı.

Hatta bir tanesinin sloganı da güzel ‘Boşverin eski arkadaşları!’ Şahsen benim hoşuma gitti.

Basında, televizyonda, internette, arkadaş sohbetlerinde… Facebook tam bir çılgınlık halini almış durumda. Facebook’ta var olmak, [sanal da olsa] “hayatta varım” demekle eşit düzeye gelmiş birçok kişinin zihninde.

Son altı aydır gelen Facebook davetlerini ısrarla yok saymıştım. Zaten diğer sosyal ağlarda (sosyomat, linked-in, cember.net, mondus…) aktif olamadığım için yeni birinin daha sepette olması anlamsız geldiğinden olsa gerek…

Ancak ‘face’ adını duymadan geçen bir gün olmamaya başlayınca, dur dedim kendi kendime… En azından deneyerek öğren, okuyarak değil. Amacım daha sonra da sizlerle bu deneyimi paylaşmaktı.

Bir ay kadar oldu Facebook üyeliğim. İtiraf ediyorum; sevdim!

Hatta orada [sosyalleşmenin yanında farklı bir değer de katabilmek amacıyla] “Fikir Atölyesi” isimli bir grup da var artık.

8 Ekim’de açtık, bu yazıdan önce üye olan kişi sayısının bine ulaştığını görmek ise ayrı bir mutluluk verdi. Bu da size diğer itirafım!

Facebook üyeliğiniz varsa veya olacaksa uğrayın bir; ilginizi çekerse de katılın aramızdaki tartışmalara.

“Arkadaş aramaktan çok, arkadaşını ara” belki de beni Facebook’ta ilk cezbeden özellik olsa da, doğruya doğru; ilk günlerdeki acemilik atlatılınca, ortada kocaman bir “zaman yeme makinesi” ile karşı karşıya olduğunuzu anlıyorsunuz.

Evet, gerçekten eski arkadaşlarınızı da arada bulup seviniyorsunuz ama aradan geçen onca yıl sizde eski üç beş anıdan başka iz bırakmadığı için alınan tadın ömrü pek de uzun sürmüyor. Ve arkadaş listeniz başlıyor büyümeye. Doğal olarak da daha çoğu yenilerle…

Her türlü görüşün paylaşıldığı tartışma grupları, blog yazıları; birbirinize gönderdiğiniz sanal çiçekler, kucaklamalar; duvar yazıları, paylaşılan resimler… Online ‘merhaba’ demenin yerine geçen dürtmeler (poke)… Ve dışarıdan geliştirilebilen yeni uygulamalarla (video ve müzik paylaşım, oyunlar, sosyal aktiviteler…) işin cazibesi de, sitede kalma süresi de uzadıkça uzuyor…

Farklı sitelerden bölük pörçük elde ettiğiniz paylaşım ve sosyalleşmenin tamamını size tek yerden vermeye çalışıyor Facebook.

Başarılı da oluyor.

Yeni nesil internetin (web 2.0) olmazsa olmaz kuralı ‘Kullanıcın yarattığı içerik’ [user created content] prensibini en basit (kullanıcı dostu) ve anlaşılır şekilde kullanması, merkezine bizi yani insanları ve yaşamdan anları koyması zaten WoMM (ağızdan ağıza pazarlama) için de yeterli kaynağı fazlasıyla sağlıyor.

2004 Şubat’ında Mark Zuckerberg Harvard College’da okurken, iki arkadaşı ile birlikte yurt odasından kuruyor Facebook’u. Tipine bakıp tipik bir Amerikan ‘nerd’ü (inek öğrenci!) demek mümkün olsa da, bu tipik bir önyargı olur!. (Zaten Harvard’dan ikinci senesinde ayrılıyor.)

İlk projesi ‘Coursematch.’ Okulda aynı dersleri alan öğrencilerin listelendiği bir site. Sonra Facemash.com; ‘Hot or Not‘ benzeri bir site. Ancak bunun için hacker’lık yapıyor. Öğrenci resimlerini (öğrencilerden izinsiz) alabilmek için Harvard’ın bilgisayar sistemine bir şekilde giriyor ve bu resimlerden siteyi kuruyor. Kısa süre sonra durumu fark eden okul yönetimi onun internet bağlantısını kesiyor, disipline havale ediyor.

Ve Facebook. Önceleri sadece kendi okulu içinde öğrenciler arasında bir ağ iken, sonrasında Amerika’daki diğer üniversiteleri de içine katınca başlıyor büyümeye. Derken liseler ve Eylül 2006′da da email’i olan herkes bir profil sahibi olabiliyor.

Bugün itibariyle Palo Alto California ve New York ofislerinde 300′den fazla çalışanı, 46 milyondan fazla aktif üyesi var.

Ocak 2007′den beri her gün 200 bin yeni üye alıyorlar. Bu Facebook’un her hafta %3 büyümesi demek! 25 yaş üstü profilin en hızlı büyüdüğü sitede insanlar her gün ortalama 20 dakika vakit geçiriyolar. [Bu sadece dünya ortalaması; kendi arkadaşlarım arasında günde 2-3 saat geçirenler var, hem de artan bir sayıda.]

(Mark’ın geçtiğimiz Mayıs ayında site içindeki uygulamaların geliştirilmesini dışarıya açtığı gün [f8] yaptığı konuşmasının video’su [biraz uzun] hem facebook’u, hem de gelişmeleri kendi ağzından dinlemek açısından ilginizi çekebilir.)

Yahoo’nun bir milyar dolarlık satın alma teklifi verdiği (ve Mark’ın kabul etmediği) dedikodusu halen sürerken, Facebook’un bugün tahmini değerinin 10 milyar dolar olduğu söyleniyor. (Microsoft ve Amazon gibi devlerle uygulamalar alanındaki işbirliği zaten hayatta.)

En geç iki yıla kadar da halka açılmaları (IPO) gerçek olursa Facebook, Google’dan sonra internet sektörünün en büyük başarı hikayelerinden biri olmaya aday duruyor.

Her başarısını ispat etmiş fikir gibi, Facebook da şimdi mahkemelerde “bu fikir daha önce bana aitti” söylemleriyle uğraşıyor.

Büyük çoğunluğun gerçek isim ve resimlerle profil oluşturduğu Facebook tam bir sosyo-demografik bilgi bankası. Kimsiniz, kimlerle arkadaşsınız, hayat felsefeniz, politik görüşünüz, dininiz, sevdikleriniz, sevmedikleriniz, sevgiliniz, sosyal aktiviteleriniz…

Siz kendi hayatınızı ne kadar deşifre etmek isterseniz… Aşağıdaki de, bunun nelere sebebiyet verebileceğini ti’ye alarak anlatan bir video.

Bilgi üzerine dönen yeni ticaret modelleri için ne bulunmaz bir nimet Facebook. CRM denilen Müşteri İlişkileri Yönetimi için paha biçilmesi zor bir hazine.

Mark’ın başlarda bilerek veya bilmeyerek üstüne konduğu bu hazinenin stratejik önemini kavrayan başkaları da var. Hem de ilk günlerden!

Mark, Peter Thiel’dan 500 bin dolar alıyor siteyi kurarken. [Bir üniversite öğrencisi için hayal dahi edilemeyecek bir tutar bu. Ve ona duyulan güven!] Birkaç ay sonra Accel Partners 12.7 milyon dolar, sonrasında Greylock Partners ve Meritech Capital Partners 27.5 milyon dolar ile giriyorlar yönetime. Sonrasında Accel ve Thiel yatırımlarını daha da arttırıyor.

Hepsi çok seviyor Mark Zuckerberg’i!

Peki kim bu yatırımcılar? Daha ilk günden bu isteyerek verdiğimiz kişisel bilgilerimizin peşinde olanlar…

Amerikan Merkezi Haberalma Teşkilatı’na (CIA) kadar uzandığı söyleniyor. Ben onların yalancısıyım. Aşağıdaki video (ingilizce) size bir fikir verecek:

Peki; diyelim bunların hepsi doğru. Birileri bizi yakından gözetliyor.

Bu zaten Facebook’tan çok önceleri de yok muydu? Kredi kart kullanımından tutun, cep telefonuna; internet’te gezdiğiniz sitelerden, mail’lere, msn’e… Bırakın tüm bunları, yollarda her köşe başına konan [adı güvenlik olan] kameralar zaten attığımız her adımı kayıt altına almıyor mu?

Facebook da bunlardan sadece biri. Ne olup olmadığını bildiğimiz sürece paranoyak olmaya da gerek olmayabilir. Diğer türlü, “hayır ben bu kadar izlenmek istemiyorum” derseniz de hayatı kolaylaştıran, hatta daha keyifli hale getiren nimetleri yok saymanız gerekiyor.

Bir yerden verirken, diğer yandan alıyorlar. Tıpkı hayatın kendisi gibi.

Dönelim tekrar Facebook’daki Fikir Atölyesi grubuna.

Dilediğiniz konuda tarışma konusu açabilir, açılanlara katılabilirsiniz. Resim ve video ekleyebilirsiniz.

Son açtığım tartışma konusu bu siteyi pek yakından ilgilendiriyor, adı: “Fikir Atölyesi Blogu Hakkında.” Bu blogun konuları, tasarımı, ifadesi, duruşu, öneriler, eleştiriler, beklentiler…

İçinizden geldiği gibi. Tüm görüşler benim için çok değerli.

İlk açılan tartışma konusu ise bu okuduğunuz Facebook yazısı ile yakından ilgiliydi:

“Facebook: Şeytan mı, Melek mi?”

- Eski arkadaşlarımızı bulmaya yaradığı kadar yenilere az yer mi açıyor?
- Kimin ne yaptığını bilmek güncel kalma adına işe yararken, casusluk güdülerimizi mi okşuyor?
- En güzel resimlerimizle algımızı mı yönetiyoruz?
- Katıldığımız ‘event’ler ne kadar sosyal olduğumuzun mesajı mı?
- Bağımlılık yaratıyor sanki, doğru mu?
- ‘Yeni nesil msn’ görüşüne katılır mısın?

Gelen ilginç yorumlardan bazıları ise:

“Facebook ya da feci book.”
“Melek yüzlü şeytan.”
“Anti-sistemci ve anarşist.”
“Big brother’ı kendi elimizle bize yarattırdılar.”
“Daha yeni bir şey çıkana kadar facebook hayatımızda büyük bir yer alacak gibi…”

Bana [henüz] “feci book” gibi gelmese de, ben asıl sizin görüşlerinizi merak ediyorum. İster Facebook’daki gruptan, ister buradan…

2006′da kurulan sosyalleşme ağı Facebook, bugünlerde Türkiye’de de oldukça popüler. Evde, işyerinde, okulda çok sayıda insan önemli bir zamanını Facebook’ta profil güncelleyerek, sağa sola pençe atarak geçiriyor. Ancak bazı noktalara dikkat edilmezse Facebook ileride canınızı sıkabilir.

Facebook Türkçe Kullan

Şunu unutmayın, patron için Facebook’tan daha mükemmel bir radar olamaz. Dünyada Facebook’taki eylemleri yüzünden işinden olan insanlar var; birçok işyeri, okul ve kuruluşsa öğrencilerinin, çalışanlarının veya üyelerinin Facebook’a girmesini yasakladı.

Facebook üyesi binlerce kişi de ‘privacy-gizlilik’ seçeneğini topyekün göz ardı ettikleri için sıkıntılı anlar yaşadı, başlarını belaya bile soktu… İş aramak gibi profesyonel amaçlarla da kullanılan Facebook, saf anlamda sosyalleşmeyi sağlayan son yılların en önemli internet araçlarından biri. Ancak Facebook kullanmaya yeni başlayanların, yabancıların kendilerine ait bilgileri ne ölçüde görebileceklerini tayin eden gizlilik ayarlarına önemsemeden bodoslama dalması rahatsız edici sonuçlara neden oluyor.

İlişki düzeyini belirleyin:

Bir kişiyi tanıyıp tanımadığınızı tayin eden 3 pozisyon var. Facebook’a girdiğinizde size göre herkes yabancıdır; ‘network’ yani ağ, bir bölge, yer, okul veya şirket sakinlerinin oluşturduğu gruptur. Arkadaşlarınızsa karşılıklı olarak birbirinizi tanıdığınızı onayladığınız kişilerdir. Facebook’ta profilinize arkadaşlarınız gibi erişebilecek ‘o benim ‘arkadaşımsım’ ama arkadaşım değil’ seçeneği yok.

Gizlilik ayarlarını değiştirin:

‘Privacy’ birçoğunun Facebook kariyerine başladığında umursamadığı bir seçenektir. Ancak başlangıç ayarlarına göre ağınızda (network) olan herkes, size ait olan her şeyi görebilir. Türkiye’den yola çıkalım; Türk kullanıcıların büyük çoğunluğunun ‘kafadan’ Türkiye ağına üye olduğunu düşünürsek, bu ağdaki herkes, size ait olanları arkadaşlarınız kadar görebilir. Bir ağın mensubu değilseniz, bilgilerinizi sadece arkadaşlarınız görebilir. Ama ben mesela Türkiye ağına üyeyim, o halde yapmam gereken Privacy başlığı altındaki Profile’e girip, çıkan ekranda ‘profile: only my friends-yalnızca arkadaşlarım’ şıkkını seçmektir. Bu ekrandan e-posta adresinizi yalnızca arkadaşlarınızın görebileceği şekilde düzenlemeniz hatta ‘Profile’ başlığı altındaki birçok maddeyi arkadaşlarınıza özel olacak şekilde ayarlamanız menfaatiniz icabınadır.

Facebook’da geçirdiğiniz zamanı kimse bilmesin:

‘Privacy’ başlığı altındaki ‘Newsfeed and mini feed’e mutlaka uğrayın çünkü, bu seçeneğin başlangıç ayarları, sizin Facebook’ta yaptığınız her eylemi yayımlıyor. Bu kadar küresel olmaya, Facebook başında sabahladığınızı başkalarının bilmesine gerek yok. Bu sosyalleşme ortamının, yaptığınız her şeyi herkesin görebileceği seyir defteri diye tanımlanabilecek ‘mini feed’ adında bir özelliği var. Yani sizin mesai saatinizde Facebook’ta ne zaman, ne kadar zaman geçirdiğiniz tespit edilebilir. Şimdilik bizim buralarda tutatanak tutacak siber işyeri polisleri yok gibi, ancak yine de temkinli olmakta fayda var. Bu yüzden en azından işteyken önce ‘privacy’, ardından ‘news feed and mini feed’e girerek ’show times in my mini feed’ seçeneğini iptal edip yaptığınız eylemlerin zamanının görünmesini engelleyin.

Arkadaşlarınız için gizlilik:

Başlangıç ayarlarında herkes arkadaşlarınızın listesini görebilir. Bu durum ‘Poke, Message and Friend Request’ ayarları kısmında ‘Friends-arkadaşlar’ seçeneğinden vazgeçerek ortadan kaldırılabilir.

Bir profesyonel, bir de kişisel profiliniz olsun:

Facebook arkadaşlarınızla şakalaşıp eğlenebileceğiniz bir ortam olduğu kadar, profesyonel/mesleki amaçlara da hizmet edebilir. Her ne kadar Facebook kurallarına aykırı olsa da iki profiliniz olsun, profesyonel profilde tam ad, mesleki durum, eğitim ve yalnızca sektörel bağlantılar olsun. Bu profil altında iş ve okul ağlarınıza takılın. Sulu değil profesyonel bir fotonuzu ekleyin ya da hiç eklemeyin. Kişisel ve özel profilinizdeyse isim, takma isim kullanabilrisiniz; soyadınaysa gerek yok ya da tek bir harfle ifade edin. Bu profille okul ve işyeri, meslek ağlarına bağlanmayın. Mesleki deneyiminizi paylaşmayın. İş e-posta adresinizi kullanmayın. Ve istediğiniz her şeyi yapın. Ancak iş ve özel arkadaşlarınızı birbirine karıştırmayın.

Herkesle arkadaş olmayın:

Şu kısacık Facebook kariyerimde en çok dikkatimi çeken şey, birçok insanın bir zombi açlığıyla arkadaş listelerini şişirme çabası oldu. Arkadaşlığa onay verdiğiniz kişilerin sizin arkadaşlarınızın bilgilerine erişebileceğini unutmayın.

Kimlik hırsızlığı:

Hakkınızdaki bilgileri kamulaştırmanın, kaba kimlik bilgilerinizin başkaları tarafından kullanılabilmesi riskini doğruyor ki bu bir başkasının ’sizin adınıza’ başka bir sosyalleşme ortamında faaliyet göstermesi riskini doğuruyor.

Facebook gizlilik politikası:

Facebook ile yaptığınız anlaşma gereği, bu oluşum size ait bilgileri diğer şirketlerle paylaşabilir ya da satabilir, bunu unutmayın.

Paranoyakların dikkat etmesi gereken 5 nokta

• Facebook’ta size yönelik 5 erişim seviyesi bulunuyor; arkadaş, sınırlı, ağ, yabancı veya bloke…
• Gizlilik ayarları oldukça karmaşık; arkadaşlarınız dışında rahatsız edilmek istemiyorsanız hiçbir ağa üye olmayın.
• Duvarlara yazmak yerine özel mesaj gönderin. En kibar ifadesiyle duvar yazıları ileride size karşı delil olarak kullanılabilir.
• Geçirdiğiniz zamanı ve hatta olduğunuzu kimse bilmesin…
• Görülebilir seyir defterinize (mini feed) ince ayar çekin.